Januari  2019
Home Nieuws Agenda MaandOverzicht Praktisch Achtergrond
Jaar 2013 Jaar 2014 Jaar 2015 Jaar 2016 Jaar 2017 Jaar 2018 Jaar 2019
Januari 2019
Februari 2019
Maart 2019
April 2019
Mei 2019

Overzicht Griekse Muziek in Januari 2019

Alle evenementen afdrukken

Enkel dit evenement afdrukken

Trio Tatavla

Muziek van Klein-Azië

Het "Trio Tatavla" brengt traditionele Griekse muziek, met veel aandacht voor dansritmes die een breed publiek aanspreken, zoals zeïbekiko , chasapiko, karsilamas en kalamatianos. Ze spelen die op de oude, oosters aandoende wijze, zoals die oorspronkelijk in de dorpen van Klein-Azië ontstaan zou zijn.

Ze traden al vaak op in de Lage Landen, en de bezetting van dit trio zal allicht bekend zijn. Voor alle zekerheid geven we ze toch nog maar even:

  • Dimos Vougioukas : accordeon
  • Tcha Limberger : viool
  • Benjamin Clement : gitaar

Over het "Trio Tatavla" schreven we al een uitgebreid artikel op onze maart 2016 maandpagina. Daar legden we uit uit waar hun naam en hun muziek vandaan komt, wat die naam in werkelijkheid betekent (of zou kunnen betekenen), wat hun visie op deze muziek zoal inhoudt, en - voor zover nodig - wie deze drie muzikanten eigenlijk zijn. Kortom, alles wat u ooit al over het Trio Tatavla wilde weten maar nooit durfde vragen.

Het is natuurlijk niet nodig om dat allemaal te lezen om van het concert te kunnen genieten. Dit zijn immers drie muzikanten van hoog kaliber, en die houden nu eenmaal niet van half werk.

Praktische gegevens
Zaterdag 26 januari, 20u00, Art Base, Zandstraat (Rue des Sables) 29, 1000 Brussel (B)

Tickets: € 12,50 (normaal tarief), € 7,- (reductietarief voor werklozen en studenten).

Meer informatie en reserveringen: http://www.art-base.be .

Een computer-gegenereerde routeplanning is beschikbaar. (opent in nieuw venster)

 
 

Op de site sinds: 24/09/2018

Terug naar het begin van deze pagina.


Enkel dit evenement afdrukken

Dimos Vougioukas

Workshop Griekse en Balkanmuziek

De bekende (of beroemde) accordeonist Dimos Vougioukas maakt gebruik van zijn aanwezigheid in Brussel om nog eens een workshop te geven.

Daar zal hij het vooral hebben over één van zijn vele specialiteiten: de Balkan-muziek. Dat betekent dan Roemenië, Bulgarije, Servië enzovoorts, maar natuurlijk ook Griekenland.

De workshop gaat over de muziek zelf, en dat betekent dat hij niet alleen bedoeld is voor accordeonisten. Wel integendeel: alle instrumenten zijn welkom.

Dimos Vougioukas is trouwens niet alleen bekend omwille van zijn encyclopedische kennis van al deze stijlen, maar ook omdat hij zijn kennis goed weet over te brengen ook.

's Avonds na de workshop zal hij in de Art Base zijn jongste cd "Balkan Caprice" komen voorstellen, zie onder.

Praktische gegevens
Zondag 27 januari, van 14u00 tot 18u00, Art Base, Zandstraat (Rue des Sables) 29, 1000 Brussel (B)

Deelnameprijs: € 50,-

Meer informatie en inschrijvingen: http://www.art-base.be .

Let op: er is nogal wat vraag naar de workshops van Dimos Vougioukas, dus wacht niet te lang met inschrijven. Er wordt een minimum aantal van slechts 4 deelnemers vooropgesteld, maar allicht zal er ook wel een maximum limiet volgen ook.

Een computer-gegenereerde routeplanning is beschikbaar. (opent in nieuw venster)

 
 

Op de site sinds: 24/09/2018

Terug naar het begin van deze pagina.


Enkel dit evenement afdrukken

Dimos Vougioukas & Areti Prosilia

"Balkan Caprice" (concert & cd-voorstelling)

De virtuoze accordeonist Dimos Vougioukas en de al even virtuoze pianiste Areti Prosilia komen in de Art Base hun jongste cd voorstellen, die "Balkan Caprice" gedoopt werd.

Dit opmerkelijke album werd al in het vroege voorjaar van 2018 in Griekenland uitgebracht, in eigen beheer trouwens, vanwege de crisis en zo. Aandachtige (en snelle) bezoekers van de concerten van het "Athens Tango Ensemble" in maart 2018 hebben er misschien al een exemplaar van op de kop kunnen tikken. Zoals bekend is Dimos Vougioukas één van de initiatiefnemers van dat project (als hij al niet de hoofddader is), en hij had toen ook een aantal exemplaren van "Balkan Caprice" in zijn bagage gestopt. Vandaar.

Dat neemt niet weg dat het album nu voor het eerst integraal aan het Belgische publiek voorgesteld zal worden.

Met "Balkan Caprice" speelt Dimos Vougioukas in zekere zin op eigen terrein, of toch op één van de terreinen waar hij zich al lang op toelegt: de muziek van de Balkanlanden.

Bij Areti Prosilia (Αρετή Προσήλια) daarentegen is het al iets minder vanzelfsprekend dat zij zich daaraan waagt, want eigenlijk is zij klassieke pianiste van opleiding, en de klassieke muziek is ook haar grote liefde. Maar ook zij is een virtuoze zonder oogkleppen. Zij speelt dus niet alleen feilloos en (bijna) blindelings de voor haar ongewone ritmes, maar speciaal voor dit album componeerde zij zelfs een eigen nummer "Journey to Light", dat zij trouwens ook solo op haar piano speelt, dus zonder begeleiding van het accordeon.

Het is niet haar enige solo op het album, want ook "Variations on a Romanian Melody" voert zij in haar eentje uit, en dat is een (bewerking van) een traditioneel nummer.

Ook Dimos Vougioukas schreef twee nieuwe nummers voor het album, waaronder het "Balkan Caprice" (dat meteen ook voor de titel zorgde), en verder ook nog "Nostalgia", dat hij solo op zijn accordeon speelt. Met dat laatste draaide hij trouwens al proef tijdens eerdere concerten, en het is ook één van die liedjes die "tussen de oren blijft hangen" van zodra je het één keer gehoord hebt. Als het dus bekend overkomt, dan weet u ook waarom.

Verder staan er nog (bewerkingen van) één Bulgaars en twee Roemeense traditionele liedjes op het album. Eén van die Roemeense liedjes is een zigeunermelodie. Ook Hongarije is vertegenwoordigd met een zigeunerdans, maar dan wel vermengd met (een variatie op) de "Caprice n. 24" van ... Paganini, Een "Azerbeijan Valse" is er ook bij, van de hand van de Azerbeidzjaanse componist Tofig Quliyev (1917-2000), die een al even brede belangstelling had als Vougiokas zelf, inclusief de traditionele muziek van zijn land.

Natuurlijk zijn er op "Balkan Caprice" ook twee Griekse liedjes uit de dimotika present, maar ook hier niet meteen platgetreden paden: een aptaliko zeïbekiko van Lesbos en een beikos kom je niet alle dagen tegen.

Tijdens het concert zouden ze daar nog eens een scheut Franse "valse musette" en wat Argentijnse tango bovenop doen.

De bezetting van het album zelf bestaat "alleen maar" uit accordeon en piano, maar voor het concert krijgen ze versterking van de gitarist Nikos Prosilias . Ook hij is klassiek geschoold maar ook hij heeft zich in het Brusselse al een stevige reputatie opgebouwd in andere genres. Zo speelt hij sinds enige tijd de "eerste gitaar" bij het rembetika -groepje "Cabaretiko".

Praktische gegevens
Zondag 27 januari, 18u00, Art Base, Zandstraat (Rue des Sables) 29, 1000 Brussel (B)

Tickets: € 12,50 (normaal tarief), € 7,- (reductietarief voor werklozen en studenten).

Meer informatie en reserveringen: http://www.art-base.be .

Let op: dit concert begint wat vroeger dan gebruikelijk, en het was bovendien eerst verkeerdelijk aangekondigd voor 20u.

Een computer-gegenereerde routeplanning is beschikbaar. (opent in nieuw venster)

 
 

Op de site sinds: 24/09/2018

Terug naar het begin van deze pagina.


Enkel dit evenement afdrukken

Eleftheria Arvanitaki

De Griekse zangeres Eleftheria Arvanitaki ( Ελευθερία Αρβανιτάκη ) is een goed ingeburgerde verschijning op allerlei festivalpodia, ook de Lage Landen.

De regelmatige bezoekers van deze site zullen dan ook niet wakker liggen van de overdosis aan superlatieven waarmee dit optreden (vooral in Amsterdam) aangekondigd wordt: "[ze] is dé stem van Griekenland", "[ze] wordt gezien als voorloper van de neo-rebetiko, de renaissance van de traditionele Griekse blues", enzovoorts. Zij weten Arvanitaki ook zo wel naar waarde te schatten.

Voor zover nodig is er nog altijd onze eigen biografie van haar .

En voor een voorsmaakje (of een opwarmer) kunt u zoals altijd terecht op YouTube , waar zij uiteraard een eigen kanaal heeft, en dat zit op https://www.youtube.com/channel/UCpR8KHaQW_9ZIUsmjTUtI0w/ .

Met een zoekopdracht op haar naam in Griekse lettertekens haalt u nog veel meer materiaal boven water, en dat wordt dan: https://www.youtube.com/results?search_query=Ελευθερία+Αρβανιτάκη .

Over het programma van deze concerten, of over de muzikanten die haar zullen vergezellen, wordt dan weer niets gezegd, en dat is wel een beetje jammer want ze is de laatste tijd in Griekenland met allerlei interessante projecten bezig, zoals een samenwerking met de groep Takim , of met Pantelis Thalassinos . Waarschijnlijk worden haar optredens in Brussel en Amsterdam dus "standaard" concerten van haarzelf.

Deze concerten zijn overigens een onderdeel van een soort mini Europese tour: op 19 januari treedt ze op in München, en dan reist ze via Brussel noordwaarts. Op 23 januari is ze in Hamburg en daags na Amsterdam, dus op 26 januari, zit ze opnieuw in Duitsland, meer bepaald in Mainz. Voor deze Duitse concerten verwijzen we u naar de website van Greece On Tour, https://www.greece-on-tour.eu/termine-tickets .

Praktische gegevens
Maandag 21 januari, 20u00, Magdalenazaal (La Madeleine), Duquesnoystraat 14, 1000 Brussel (B)

Tickets: € 48, € 42 en € 35 (inclusief servicekosten). Hier komen eventueel nog verzendingskosten bij.

Er zijn enkel (genummerde) zitplaatsen verkrijgbaar.

Meer info en voorverkoop via de website van de zaal: https://www.la-madeleine.be/en/events/detail/eleftheria-avarnitaki , of telefonisch op 0900/40.850 (€0.50/min). Vanuit het buiten-Belgenland belt u + 32 70 660 601 (€0.30/min).

Bij boeken via de website kunt u uw plaatsen zelf kiezen. Dat kan handig zijn, want deze zaal heeft weliswaar een capaciteit van 740 zitplaatsen, maar er is geen tribune. De stoelen staan gewoon achter elkaar op een vlakke vloer, en achteraan is de zichtbaarheid dan ook beperkt. . In principe zou dat wel verrekend moeten zijn in de ticketprijzen.

Een computer-gegenereerde routeplanning is beschikbaar. (opent in nieuw venster)

 
Vrijdag 25 januari, 18u30, Melkweg, The Max, Lijnbaansgracht 234a, 1017 PH Amsterdam (NL)

Tickets: € 42,50 (excl. transactiekosten).

Dit zijn (niet genummerde) staanplaatsen.

Let op het relatief vroege aanvangsuur. Dat werd exact zo aangekondigd op het moment dat wij dit concert publiceerden (17.10.2018), maar het is niet uitgesloten dat dit een vergissing is.

Voor de voorverkoop speelt u best op veilig door enkel via de officiële kanalen te kopen. Zo trapt u niet in de val van de zwarthandelaars, die u een veelvoud van de prijs afhandig proberen te maken, en dat voor een ticket dat misschien niet eens geldig is.

Zoals altijd begint u dan best bij de zaal zelf, in dit geval bij https://www.melkweg.nl/nl/agenda/arvanitaki-25-01-2019 , en van daaruit klikt u gewoon verder naar de daar aangegeven voorverkoopsite.

Een computer-gegenereerde routeplanning is beschikbaar. (opent in nieuw venster)

 
 

Op de site sinds: 17/10/2018

Terug naar het begin van deze pagina.


Enkel dit evenement afdrukken

"Dans le port d'Amsterdam"

Franse liedjes met Griekse connecties

Een concert met Franse liedjes, en dat op een website over Griekse muziek? Ja hoor, maar dan niet omdat het gebracht wordt door twee getalenteerde Griekse muzikanten, wel omdat er heel wat liedjes op het programma zullen staan die op de één of andere manier een link hebben met de Griekse muziek.

Toeval? Of niet? Misschien niet. Dit concert is namelijk gewijd aan het Franse chanson , en daar is dan uiteraard de muzieksoort mee bedoeld die in Frankrijk ontstond in de jaren 1950, die een hoogtepunt kende in de periode 1960-1970, die dan de duimen moest leggen voor andere genres als pop en rock (waar de muziek primeerde op de "tekst"), en die tenslotte in de jaren 1990 een revival meemaakte.

Welnu, dat genre wordt gekenmerkt door liedjes met sterke teksten en meeslepende melodietjes, gezongen door uitstekende vertolkers. En laat dat nu net ook de ingrediënten zijn van het "betere Griekse lied", de endechna en (een deel van) de laïka .

Geen wonder dus dat de Grieken ook wel oren hadden naar het Franse chanson. De taal was niet echt een barrière, want minstens tot aan de Tweede Wereldoorlog was de kennis van de Franse taal zo goed als vanzelfsprekend in (vooral) de "betere kringen" in Griekenland. En een goede vertaling was voor de vele uitstekende Griekse tekstschrijvers ook geen enkel probleem. Heel wat bekende Griekse vertolkers hebben dus liedjes op hun repertoire die ontleend zijn aan het Franse chanson.

Omgekeerd stonden de Fransen - ondanks hun reputatie van chauvinisten - toch ook open voor sterke liedjes, geleverd door andere nationaliteiten. En aan sterke liedjes heeft Griekenland natuurlijk geen gebrek. Veel daarvan werden van een Franse tekst voorzien, waarmee ze dan naadloos aansloten bij de andere liedjes in het genre - en evenveel succes hadden.

Materiaal genoeg dus om, met het Franse (of Franstalige) chanson als uitgangspunt, een interessant en boeiend concert te brengen met heel wat Griekse aspecten.

Het helpt natuurlijk ook dat het programma samengesteld werd door twee Griekse muzikanten. Die hebben allicht wat meer liedjes van Griekse componisten geselecteerd dan iemand anders dat zou doen (wat dan een extra argument is om dit concert een plaatsje op deze site te geven). Maar het blijft sowieso boeiend om te constateren hoeveel parallelen er zijn tussen het Franse en het Griekse lied.

De muzikanten

Maar laten we beginnen bij het begin, met de muzikanten zelf. Met sterke liedjes alleen maak je immers nog geen sterk concert. Je hebt ook nog goede vertolkers nodig. En aan die voorwaarde lijkt ruimschoots voldaan.

De twee muzikanten zijn:

  • Teti Kassioni : zang
  • Yorgos Athanasiou : gitaar

Teti Kassioni ( Τέτη Κασιώνη ) werd in Athene geboren in 1982, maar haar familie is afkomstig van Kastoriá, in het noorden van Griekenland, waar zij ook al haar vakanties doorbracht. Haar middelbare studies deed ze in Nea Ionia, een wijk van Athene, aan de (toen kersverse, want in 1988 opgerichte) "Muziekschool van Perissós". Uit het brede aanbod koos ze voor de klassieke gitaar, onderwezen door Vasilis Gratsounas. De man heeft een brede kijk, zowel op de gitaar zelf als op het muziekonderwijs in het algemeen. Het was precies om die visie in de praktijk te kunnen brengen dat hij de school (later erkend als conservatorium) had opgericht. En wat gitaar betreft houdt hij zich niet alleen bezig met klassieke muziek, maar ook met rock, jazz, enzovoorts, tot en met de Griekse traditionele muziek. Teti Kassioni kreeg dus al meteen een stevige basis mee.

Toch koos ze voor een heel andere richting toen ze aan hogere studies toe was: ze verhuisde naar Thessaloniki om daar Franse taal en literatuur te gaan studeren aan de Aristotelis Universiteit, en daarna trok ze naar Bologna (Italië) om een diploma van vertaler-tolk te gaan halen.

Maar het bloed kruipt waar het niet gaan kan, en de muziek liet haar niet los. Als studente in Thessaloniki was ze dus al snel actief in het muzikale milieu van de stad. Ze begon op te treden in allerlei clubs, eerst met haar gitaar, maar al snel begon ze ook te zingen. Het was meteen voor iedereen duidelijk dat ze niet alleen een uitstekende stem had, maar dat ze ook wist hoe ze die moest gebruiken. Dat neemt niet weg dat ze later toch nog zangles ging volgen.

Na Thessaloniki en Bologna keerde ze in 2004 terug naar Athene, waar ze talen ging onderwijzen in verschillende "frontistiria", de bekende avondscholen. Ze gaf daar niet alleen Frans, maar ook Italiaans en Engels.

Maar natuurlijk kon ze het zingen toch niet laten. Ze sloot zich aan bij verschillende groepjes die zich met allerlei soorten muziek bezig hielden. Zo werd ze zangeres bij "Graviton", die met nogal wat succes een nieuwe visie op de endechna voorstonden, en ze werkte in 2013 mee aan hun tweede album. Ze zong ook bij "Antidotum Tarantulae", die zich toelegden op de muziek van "Kato Italia" (de "hak" van Italië waar van oudsher Grieken woonden), en ze richtte mee het ensemble "Mare Libre" op, dat traditionele muziek van het hele Middellandse-Zeegebied bracht.

Inmiddels was ze ook professioneel beginnen zingen, en in die hoedanigheid werkte ze mee aan een hele reeks concerten en plaatopnames van allerlei bekende en minder bekende artiesten. Ze deed ook occasionele optredens, zoals in december 2013, toen zij zong op een avond met lezingen en muziek, gewijd aan de bekende dichter Nikos Kavvadias (1910-1975). In 2014 zong ze gedichten van Konstantinos Kavafis , op muziek gezet door de componist Nikos Laliotis, door hemzelf begeleid op piano.

Wat later in 2014 richtte ze dan met enkele bevriende muzikanten haar eigen ensemble op, het "Teti Kassioni Quartet" . Ook zij brachten verschillende soorten muziek uit zowat alle hoeken van de wereld, tot Zuid-Amerika toe. Alles bij elkaar zingt ze inmiddels liedjes in zes of zeven talen.

Met dat repertoire begon ze nog wat later, ergens in 2015, als duo op te treden met de gitarist Yorgos Athanasiou , dezelfde waarmee ze nu naar Brussel komt. Hun optredens kenden nogal wat succes, en ze werden steeds vaker gevraagd, eerst in Athene zelf, later ook (ver) daarbuiten. In maart 2016 kregen ze zelfs een uitnodiging van de Griekse consul in Boekarest (Roemenië). Die had hen bezig gehoord en ze was voldoende onder de indruk om hen te laten overkomen voor twee optredens in het kader van de Griekse nationale feestdag op 25 maart.

Dat gaf meteen een heel andere dimensie aan de titel van hun voorstellingen. Dat was "Με μια κιθάρα… γυρίζοντας τον κόσμο" ( Me mia kithara gyrizontas ton kosmo, Met een gitaar de wereld rond). Tot dan toe hadden ze daarmee vooral de muziek bedoeld. Maar waarom zouden ze het niet wat breder zien? Waarom niet de rest van Europa gaan veroveren? En na Europa ... wie weet?

Maar eerst moest Teti Kassioni nog even een ander klusje klaren. Ze was namelijk zelf ook liedjes beginnen schrijven, en natuurlijk smeekten die om op plaat gezet te worden. Alleen had ze er (nog) niet genoeg bij elkaar om een album mee te vullen. Daarom contacteerde ze enkele jonge, getalenteerde muzikanten, waarmee ze had samengewerkt en waarvan ze wist dat die zelf ook componeerden. Of ze misschien ergens nog wat liedjes in hun la hadden liggen? Nee, dat hadden ze niet, maar ze schreven prompt wel wat nummers, speciaal voor haar, als cadeautje.

De bekende componist en multi-instrumentalist Thymios Papadopoulos (Θύμιος Παπαδόπουλος) maakte er met zijn arrangementen een evenwichtig geheel van, dat hij samen met zijn broer Sotiris in hun eigen opnamestudio inblikte. Het resultaat was haar eerste album "Πέταγμα" ( Petagma , Vlucht), dat in september 2016 verscheen bij het onafhankelijke label "Mikros Iros".

Het is allicht geen toeval dat Thymios Papadopoulos (°1957) de echtgenoot is van Areti Topouzidi (Αρετή Τοπουζίδη), de zanglerares van Teti Kassioni . Maar dat betekent daarom nog niet dat het album een vanzelfsprekendheid zou geweest zijn. Zowel Topouzidi als Papadopoulos zouden hun reputatie niet op het spel zetten om iemand te promoten waarin ze niet geloofden. En met hun respectievelijke staat van dienst weten die echt wel het kaf van het koren te scheiden. Teti Kassioni is er dan ook terecht trots op dat Papadopoulos bereid was om haar eerste album mee op poten te zetten.

Thymios Papadopoulos deed trouwens nog meer: hij speelde er zelf ook fluit op. Daarnaast waren er nog een viool, een piano, een cello, een accordeon en een gitaar op te horen. Die gitaar werd bespeeld door Yorgos Athanasiou , inmiddels de vaste medewerker van Teti Kassioni .

Papadopoulos en Topouzidi hadden zich niet vergist. Het album deed zijn naam "Petagma" alle eer aan. Het kende een vliegende start, en Teti Kassioni mocht het her en der in Griekenland gaan voorstellen met haar muzikanten.

Maar toen werd het tijd om weer aan die internationale carrière te gaan denken. Het speelde natuurlijk ook mee dat de crisis in Griekenland nog lang niet voorbij is, en zelfs voor getalenteerde muzikanten ligt het werk niet meteen voor het oprapen. Ook op andere terreinen was er trouwens de voorbije jaren al een massale uittocht van jong Grieks talent.

Ook Teti Kassioni en Yorgos Athanasiou verhuisden recent (begin 2018) naar Nederland. In stilte hoopten ze natuurlijk wel dat het voor hen de toegangspoort tot Europa zou kunnen worden, maar toch bleven ze met hun twee voeten stevig op de grond. Daarom wilden ze eerst nog enkele diploma's halen.

Teti Kassioni vestigde zich in Den Haag. Ze had in Athene meer dan tien jaar lang taallessen gegeven, en die draad nam ze in Den Haag ook weer op. Je kan bij haar (uiteraard) Grieks en Frans leren, maar ook Italiaans en Engels. Ze heeft er zelfs een heuse school voor opgericht, die "Singing Birds Languages" gedoopt werd. Het zal duidelijk zijn dat er daar een flinke dosis liedjes tussen het lesmateriaal zit. Er zijn saaiere manieren om een taal te leren ...

Yorgos Athanasiou ( Γιώργος Αθανασίου ) werd in 1990 geboren in Paramythiá, een klein stadje in Epirus (in het noordwesten van Griekenland), niet ver van Igoumenitsa. Het centraal gelegen stadje speelt in de regio een belangrijke rol inzake handel, administratie en onderwijs. De kleine Yorgos volgde daar ook zijn eerste gitaarlessen. Voor zijn hogere studies trok hij wat verder zuidwaarts, naar het conservatorium van Preveza. Daar studeerde hij notenleer en klassieke gitaar.

Maar ook zijn muzikale belangstelling is veel breder dan dat, dus ging hij outi studeren aan de afdeling traditionele muziek van het befaamde " TEI van Epirus" in Arta. In de marge daarvan richtte hij een eigen groepje op, dat een aantal optredens mocht verzorgen, onder meer op televisie.

Maar hij speelde ook mee toen de faculteit een concert gaf dat gewijd was aan Amalia Vaka (Αμαλία Βάκα, ca. 1895-1979), een Grieks-Joodse zangeres uit Ioannina (Epirus) die in Amerika carrière maakte. Er was heel weinig over haar geweten - tot het TEI in Arta er een multidisciplinair onderzoeksproject tegenaan gooide. Dat resulteerde uiteindelijk in een heel boek met bijbehorende cd. Die laatste bevatte de opname van het concert in 2013. Yorgos Athanasiou speelde daar outi , maar het ensemble bevatte nog andere bekende namen, zoals Apostolos (Tolis) Tsardakas op kanonaki (o.a. in april 2011 in B/NL met Apsilies).

Tussen dat alles door volgde Yorgos Athanasiou nog een hele reeks seminaries, die weliswaar meestal met gitaar te maken hadden, maar niet noodzakelijk met klassieke gitaar. Hij wilde bijvoorbeeld ook alles weten over het gebruik van dat instrument in de jazzmuziek, in de rembetika enzovoorts. Voor die rembetika ging hij trouwens in de leer bij niemand minder dan Dimitris Mystakidis , en ook zijn leraar klassieke gitaar, Kostas Grigoreas, is een instrumentalist en componist met een stevige reputatie in Griekenland.

Zelfs de elektrische gitaar was voor Yorgos Athanasiou niet veilig, en van daaruit was het dan - voor hem - maar een kleine stap naar de elektronische muziek, meer bepaald het gebruik van "loopers" en andere elektronica in combinatie met akoestische instrumenten.

In de loop van zijn opleiding sprokkelde hij heel wat prijzen bij elkaar, en het is dan ook duidelijk dat hij niet zomaar een gitaristje is van dertien in een dozijn. Hij heeft trouwens op zijn beurt een tijdje les gegeven aan het conservatorium van Preveza, en later ook aan een conservatorium in Athene. Daar onderwees hij zowel gitaar als outi .

Tussendoor werkte hij als sessiemuzikant, vooral dan met zijn gitaar. En omdat hij zo veelzijdig en zo goed was, had hij heel wat werk. Hij begeleidde bijvoorbeeld een tijdje de sopraan Anna Alexopoúlou (Άννα Αλεξοπούλου), die recitals gaf met Spaanse liederen. Begin 2017 gaf hij zelf solo een recital met klassieke muziek in Preveza.

Inmiddels was hij beginnen samenwerken met Teti Kassioni , en hij kwam samen met haar naar Nederland, waar ook hij verder studeert. Vandaar dat je zijn naam ook "op z'n Engels" getranslitereerd ziet, dus als "Giorgos Athanassiou" (of "George Athanassiou").

Het programma

De exacte speellijst van dit concert hebben we niet, en als we hem hadden, dan zouden we hem niet verklappen. Een deel van de charme van dit concert zit hem namelijk in de soms verrassende connecties tussen de Franstalige liedjes en de Griekse muziek.

Bovendien zorgen de muzikanten zelf voor wat toelichting (in het Grieks en het Frans), en we willen hun het gras niet voor de voeten wegmaaien. We beperken ons daarom tot enkele liedjes die mogelijk in aanmerking zouden kunnen komen, zonder garantie dat ze straks ook op het programma zullen staan.

Het liedje "Dans le port d'Amsterdam" zal er allicht wel bij zijn, want dat is de "titelsong" van dit concert. Het werd geschreven door de Franstalige Belg Jacques Brel (1929-1978), en die zong het voor het eerst in 1964, tijdens een optreden in de "Olympia" in Parijs. Het werd een wereldwijd succes, en onder andere David Bowie zong het in het Engels in 1973. Maar in 1995 vertaalde de Griekse singer-songwriter Yorgos Arapakis (Γιώργος Αραπάκης, °1953) het liedje naar het Grieks en zette het op zijn album "Οι Κλέφτες Της Άνοιξης" (I Kleftes tis Aniksis, De dieven van de lente), een album waar onder meer ook Agathonas Iakovidis en Vasilis Saleas aan meewerkten. Arapakis is tegenwoordig wat minder bekend dan Vasilis Papakonstantinou ( Βασίλης Παπακωνσταντίνου , °1950), die het liedje van Brel met de Griekse tekst van Arapakis in 2002 overnam op zijn album "Προσέχω ... δυστυχώς" (Prosecho ... distichos, Ik pas op ... helaas). De meeste andere liedjes op dit album, zowel de tekst als de muziek, waren geschreven door Manos Xydoús , vooral bekend van Pyx Lax .

Voor alle duidelijkheid: tijdens het concert in Brussel worden alle liedjes in het Frans gezongen, dus ook van "Amsterdam" krijgt u de originele Franse tekst te horen.

Ook enkele andere klassiekers van Jacques Brel vonden hun weg naar Griekenland. Zo zong bijvoorbeeld Yannis Parios in 1979 het liedje "Μη μ’ αφήνεις μη" (Mi m'afinis mi), wat natuurlijk het wereldberoemde "Ne me quitte pas" is (uit 1959), maar nu in een Griekse vertaling van Sófi Pappá (Σόφη Παππά, °1951). Zij schreef ook een heleboel eigen teksten, maakte er vaak ook meteen de muziek bij, en soms zong ze haar liedjes ook zelf. Maar de meeste van haar liedjes werden toch gezongen door anderen, gaande van Stratos Dionysiou tot Anna Vissi .

Parios was niet de eerste die een Griekse versie van "Ne me quitte pas" uitbracht. Zijn landgenote Vicky Leandros was hem bijna tien jaar voor geweest, met "Πες μου πως μπορείς" (Pes mou pos boris, Zeg eens hoe je het kunt) op haar gelijknamige album uit 1970. Hier had Sevi Tiliakou (Σέβη Τηλιακού) voor een Griekse tekst gezorgd die qua betekenis wel min of meer overeenkomt met het origineel, maar er toch geen letterlijke vertaling van is.

In 1957 zong Edith Piaf (1915-1963) het al even wereldberoemde "La Foule" . Dat was een adaptatie van een Creoolse wals, in 1936 geschreven door de Argentijnse componist Angel Cabral. Piaf schreef vaak de teksten van haar liedjes zelf, maar in dit geval werd de Franse tekst voor haar geschreven door de Fransman Michel Rivgauche. En uiteraard bestaat er ook hier een Griekse versie van. Die heet "Το πλήθος" (To plithos, De Menigte) en ze werd in 1981 geschreven door Aris Davarakis (Άρης Δαβαράκης) en gezongen door Tania Tsanaklidou . De samenwerking tussen die twee leverde nog een hele reeks andere Griekse versies op van bekende liedjes van Piaf, zoals "Εραστές μιας νύχτας" ( "Les amants d'un jour" ), "Μυλόρ" (Milord) en nog een paar andere.

Ook de jongere generatie Griekse muzikanten laat zich niet onbetuigd als het om Edith Piaf gaat. Nog maar pas in 2015 zong Eleonora Zouganeli "Ο ύμνος της αγάπης" (O ymnos tis agapis), en dat is natuurlijk "L'hymne à l'amour" , vertaald door Gerasimos Evangelatos ( Γεράσιμος Ευαγγελάτος ). Dat was dan wel in het kader van een toneelstuk, gewijd aan het leven van Edith Piaf en opgevoerd door het Ethniko Theatro (Nationaal Theater), maar het bewijst toch wel dat Piaf nog steeds gewaardeerd wordt in Griekenland. Eleonora Zouganeli speelde in het toneelstuk de rol van Edith Piaf zelf, en ze had zich helemaal ingeleefd in "haar" personage. Ze heeft dat liedje sindsdien trouwens een vaste plaats gegeven in haar eigen repertoire. Dat geldt blijkbaar ook voor enkele andere bekende liedjes van Piaf die in het toneelstuk aan bod kwamen, zoals "Non, je ne regrette rien" (1956) en "Padam Padam" (1951).

Een andere mijlpaal van het Franse chanson is het emblematische “Sous le ciel de Paris” . Ook dat liedje wordt vaak geassocieerd met Edith Piaf, omdat het vooral haar vertolking was die in 1954 furore maakte. De tekst is echter van Jean Dréjac en de muziek werd geschreven door Hubert Giraud (1920-2016). Deze zelfde componist schreef in 1970 een ander nummer dat wereldwijd misschien nog meer bekend raakte, en dat was "Mamy Blue" . Er zijn ontelbare vertalingen van gemaakt, die door zowat iedereen vertolkt werden. De Engelse versie - daar gespeld als "Mammy Blue" - werd bijvoorbeeld gezongen door - onder (veel) meer - Vicky Leandros en Demis Roussos. Ook de Griekse versie, van de hand van Sevi Tiliakou (dezelfde die we hoger al tegenkwamen bij "Ne me quitte pas" ), heeft een dubbele -m- in de titel. Eigenlijk is dit liedje een gospel, maar in Griekenland werd het toch vertolkt door de ... "Olympians", een popgroep die in 1965 in Thessaloniki opgericht werd en al snel (pop/rock)geschiedenis schreef in heel Griekenland. Ze bleven zelfs overeind toen de Kolonels in 1967 hun dictatuur vestigden en het land zeven jaar lang in een ijzeren greep hielden. Pas rond 1970 moesten de "Olympians" de handdoek in de ring gooien, al zou "Mammy Blue" toch nog in 1971 verschenen zijn.

Dan zouden we eigenlijk nog een paar andere Franse componisten moeten vernoemen die ijverig naar het Grieks vertaald werden, zoals Alain Barrière (met "Tora piá" , alias "Tu t'en vas" , op tekst van Pythagóras gezongen door Yannis Parios als meest bekende voorbeeld), of Georges Brassens ("O gorilas", alias "Le gorille", in 1996 vertaald en gezongen door Christos Thivéos ), of Charles Aznavour ("Mamá" alias "La mamma", gezongen door Vasilis Papakonstantinou ), maar het zal zo ook wel voldoende zijn om te begrijpen dat heel wat Franse successen ook een Griekse reïncarnatie kenden.

Tot nog toe hebben we het inderdaad vooral gehad over liedjes die oorspronkelijk in het Frans geschreven werden en die vervolgens de wereld rondreisden.

Maar ook de Fransen deden aan "culturele import". Het liedje "Oblivion" bijvoorbeeld wordt, samen met "Libertango", beschouwd als één van de beste werken ooit van de Argentijnse componist Astor Piazzola (1921-1992). Hij schreef het in 1982 voor de film "Henry IV" . Het werd van een Franse tekst voorzien door David McNeil, in 1946 in Amerika geboren maar van Frans-Russische afkomst en trouwens al in 1948 naar Frankrijk teruggekeerd. Zijn versie, onder de titel "J'oublie", werd alweer door iedereen gezongen die wat naam had in het Franse chanson, zoals Julien Clerc. De meest bekende uitvoering is misschien wel die van de Italiaanse zangeres en actrice Milva (°1939), die het in de jaren 1980 zong in Parijs, begeleid door Piazzolla himself. Goed twintig jaar eerder, in 1962, had deze flamboyante roodharige al voor sensatie gezorgd toen ze in de "Olympia" het repertoire van Edith Piaf zong - de eerste buitenlandse zangeres die dat had aangedurfd, en daarvoor ook nog beloond werd met een staande ovatie. Tussendoor, in 1979, werkte ze samen met Mikis Theodorakis , met het album "Von Tag zu Tag" tot gevolg. Het bevatte allemaal Duitse (!) vertalingen van bekende liedjes van Theodorakis , en het werd dan ook een eclatant succes. In 1980 verscheen er een Franstalige versie van, onder de titel "Attends, La Vie".

Een Griekse versie van "Oblivion" hebben we niet meteen kunnen vinden, maar er zijn wel nogal wat andere liedjes van Astor Piazzolla naar het Grieks vertaald. Vrij recent (in 2002) zong Alkistis Protopsalti bijvoorbeeld zijn "Los pájaros perdidos", vertaald door Christos Kanellopoulos als "Η καταιγίδα". Er zullen er allicht nog veel meer zijn, want Piazzolla was ook in Griekenland erg populair. Op 3 juli 1990 gaf hij daar trouwens zijn allerlaatste concert, begeleid door het " Ορχήστρα των Χρωμάτων" (Orchistra ton Chromaton, ook bekend onder hun Engelse benaming "Athens Orchestra of Colours"), onder leiding van de oprichter van dat orkest, Manos Hadjidakis himself. Een maand later, terug in Parijs, kreeg Piazzolla een hersenbloeding, die hem in een coma bracht waaruit hij niet meer ontwaakte.

Als goede Grieken hebben de twee muzikanten, die het concert in Brussel zullen verzorgen, uiteraard een bijzondere belangstelling voor liedjes van Griekse componisten die populair werden in een Franse versie, want die zijn er natuurlijk ook.

Dergelijke liedjes zouden zelfs meer dan de helft van het concert moeten gaan vullen, en dat is ook niet zo moeilijk. Griekenland heeft immers een aantal componisten van wereldklasse, en de namen van twee daarvan zijn hoger al gevallen: Manos Hadjidakis en Mikis Theodorakis .

Zij schreven sterke liedjes die ook Franse oren konden bekoren, en ze werden dan ook gezongen door grote Franse sterren als Edith Piaf ( "Les amants de Teruel" alias "Omorfi Poli") en Dalida ( "Mon frère le Soleil" alias "To treno fevgi stis ochtó" , of "La Danse de Zorba" alias u weet wel), maar ook door andere zangeressen die in Frankrijk actief waren. De Italiaanse Milva is al genoemd, maar er zijn natuurlijk ook de Griekse zangeressen die in het Frans zongen, zoals Nana Mouskouri of Melina Merkouri .

Zowat al die zangeressen hadden trouwens ook liedjes van andere Griekse componisten in hun repertoire, met bijna evenveel succes overigens.

Tijdens haar ballingschap in Parijs maakte Melina Merkouri alleen al niet minder dan vier platen die vol staan met Franse versies van Griekse liedjes. Op "Je Suis Grecque" (1971) staat bijvoorbeeld "Attendre, attendre" (alias "Kaïmos" van Theodorakis ), maar ook "Mes amis d'hier" en "Par dix, par cent, par mille" (Stou Othona ta Chronia) van Stavros Xarchakos . Op "Si Melina m'était contée" (1973) staan drie liedjes van Vangelis Papathanasiou (zelf ook internationaal bekend/beroemd als "Vangelis"), waaronder "Ou que porte mon voyage, la Grèce me blesse" , naar een gelijkluidend gedicht van Yorgos Seferis . En op haar plaat "L'œillet rouge" (1973) vinden we, naast "L'orgue de Barbarie" ("To organaki " van Vasilis Tsitsanis ), ook haar beroemde "Melina, Melinaki" ("Delfini, delfinaki" , met muziek van Manos Loïzos). In dat laatste vertelt ze over haar jeugd, toen ze als klein meisje aan de hand van haar grootvader door Athene wandelde (waar die toen burgemeester was). Hij zegt in essentie dat het jammer is dat zij een meisje is, want anders was er voor haar een grote toekomst weggelegd geweest. "Och, grootvader", antwoordt Melina op het einde van het liedje, "als ik groot ben, zul je toch trots op me zijn, want ik zal me niet laten doen". De Kolonels zullen het geweten hebben.

Voor haar Franse teksten kon Melina Merkouri vaak rekenen op Richelle Dassin, een dochter van haar echtgenoot, de Amerikaanse regisseur Jules Dassin, uit diens eerste huwelijk. Richelle schreef bijvoorbeeld ook de tekst van het liedje "Je suis Grecque", en haar broer, de bekende Franse chansonnier Joe Dassin, schreef er de muziek voor. In 1974 verscheen er een Griekse versie van, onder de titel "Είμαι Ρωμιά" (Ime Romia), en die tekst werd dan weer geschreven door Melina zelf.

Ook Georges Moustaki (1934-2013) maakte een aantal Franse vertalingen van liedjes van Mikis Theodorakis . Voorbeelden zijn "Nous sommes deux" (Imaste dyo) en "L'homme au cœur blessé" (Stou pikramenou to avli). Moustaki had weliswaar de Franse nationaliteit en hij was geboren in Egypte, maar toch was hij van Griekse afkomst (plus Joods en Italiaans). Hij schreef zijn eigen liedjes in het Frans, maar een flink aantal van zijn (vele) grote successen werden naar het Grieks vertaald en dan vaak gezongen door Melina Merkouri . Bekende voorbeelden zijn "O Métikos" (Le Méteque) en "Mesogios" (En Méditerranée) . Dat laatste zong Moustaki voor het eerst tijdens een Spaanse tournee - waar prompt een einde aan kwam omdat het Franco-regime hem stante pede het land uitzette. Ook de versie van Melina , met een Griekse tekst van Dimitris Christodoulou, was een vlijmscherpe aanklacht tegen hun Griekse collega-dictators, de Kolonels. Wat later, met de Kolonels nog steeds vast in het zadel, zong Marinella er een "gekuiste" versie van. Daarmee raakte het liedje door de censuur en kon het in Griekenland uitgebracht worden, maar iedere Griek wist natuurlijk perfect wat er in het origineel had gestaan, al dan niet omdat Marinella wat moest schipperen met de klemtoon om de nieuwe tekst op de originele melodie te doen passen. Het is trouwens zeer de vraag of dat wel een "ongelukje" was, want Griekse tekstschrijvers hebben dergelijke trucjes normaal niet nodig...

Tot slot mag Yannis Spanós (°1934) hier niet onvermeld blijven. Hij begon zijn muzikale carrière in Parijs, eerst als pianist in de cabaretten van de "rive gauche" en vervolgens ook als componist van liedjes die in die minimalistische stroming pasten. De teksten haalde hij vaak bij grote Franse dichters. Zijn werk werd gezongen door heel wat bekende namen uit die tijd, waaronder Béatrice Arnac, Michèle Arnaud, Brigitte Bardot en Juliette Gréco. Voor die laatste (die overigens een Française is van Corsicaanse afkomst) schreef Spanós zelfs een hele plaat vol, "Complainte amoureuse" (1969). Ook Melina Merkouri zong een liedje van hem, "Les Bateaux de Samos" , met een tekst van Maurice Fanon. Later keerde Yannis Spanos terug naar Griekenland, waar hij als grondlegger van de "Neo Kyma" beschouwd wordt. Die minimalistische stroming (een stem en een gitaar, meer niet) ontleende haar naam aan de Franse "Nouvelle Vague" , ook al is die laatste te situeren in de filmwereld. De "Neo Kyma" sloeg in elk geval aan in Griekenland, en Yannis Spanos begon daarmee aan een klim naar de top van de grote Griekse componisten.

Zoals gezegd mag het bovenstaande verhaal in geen geval gelezen worden als het programma van het concert "Dans le port d'Amsterdam" in Brussel. Teti Kassioni en Yorgos Athanasiou kiezen in de eerste plaats liedjes die ze zelf graag horen en die ze ook graag spelen, maar een aantal van de genoemde liedjes zijn natuurlijk wel zo goed als "incontournable" , onontkoombaar dus. Ze zijn immers niet voor niets zo populair geworden. En ons verhaal maakt hopelijk toch duidelijk dat er wel degelijk een flinke "French connection" te vinden is in de Griekse muziek - of was het omgekeerd?

Een "Greek connection" hebben we niet gevonden voor "La maison sur le port" , maar dit liedje zal waarschijnlijk toch wel op het programma staan. Het is namelijk één van de favoriete nummers van dit duo, en ze brengen het op zowat al hun concerten. Het is een succesnummer van de Portugese fado-zangeres Amália Rodrigues (1920-1999). Die zong het voor het eerst in het Frans in 1969, toen ze op het hoogtepunt van haar internationale carrière stond. Ook in Frankrijk was zij enorm populair. Het bewijst nogmaals dat de Fransen niet zo chauvinist zijn als er soms gedacht wordt - mits je de capaciteiten hebt om hen te overtuigen. Amália Rodrigues had die, en vele Griekse componisten dus ook.

Overigens willen Teti Kassioni en Yorgos Athanasiou met dit concert eigenlijk helemaal niets bewijzen. Als hen gevraagd wordt wat ze willen dat het publiek na afloop mee naar huis neemt, dan komt het antwoord zonder aarzelen: "een glimlach".

Met een dergelijk repertoire zal dat ongetwijfeld ook deze keer weer het geval zijn.

Praktische gegevens
Zaterdag 12 januari, 20u00, Art Base, Zandstraat (Rue des Sables) 29, 1000 Brussel (B)

Tickets: € 12,50 (normaal tarief), € 7,- (reductietarief voor werklozen en studenten).

Meer informatie en reserveringen: http://www.art-base.be .

Een computer-gegenereerde routeplanning is beschikbaar. (opent in nieuw venster)

 
 

Op de site sinds: 01/12/2018

Terug naar het begin van deze pagina.


Valid XHTML 1.0 Strict!

[Home]  [Nieuws]  [Agenda]  [Overzicht]  [Praktisch]  [Achtergrond]

Please contact our Webmaster with questions or comments.