Augustus  2022
Home Nieuws Agenda MaandOverzicht Praktisch Achtergrond
Jaar 2016 Jaar 2017 Jaar 2018 Jaar 2019 Jaar 2020 Jaar 2021 Jaar 2022
Januari 2022
Februari 2022
Maart 2022
April 2022
Mei 2022
Juni 2022
Juli 2022
Augustus 2022
September 2022
Oktober 2022

Overzicht Griekse Muziek in Augustus 2022

Alle evenementen afdrukken

Enkel dit evenement afdrukken

Monsieur Doumani

European Tour 2022

"Monsieur Doumani", het Cypriotische trio met de Frans-klinkende naam en de eigenzinnige muziek, pakt andermaal hun koffers voor een nieuwe "European Tour" .

In hun bagage hebben ze een nieuw album, hun vierde al. Alles goed en wel beschouwd is het zelfs kakelvers, want het verscheen nog maar pas op 10 september 2021. Eigenlijk hadden ze dat al in december 2021 willen komen voorstellen, maar dat is niet doorgegaan wegens corona. Toch is het niet alleen vanwege dat album dat ze op tournee gaan, en ook niet alleen om - met een jaartje vertraging - hun tiende verjaardag te vieren (ze werden opgericht in 2011), want ze hebben in die tien jaar nog niet veel anders gedaan dan de wereld rondreizen om overal te gaan optreden. En ze deden dat met zoveel succes dat ze inmiddels een goedgevulde prijzenkast hebben. Zowat elke onderscheiding die er in het genre "wereldmuziek" te behalen valt, hebben ze ook behaald.

Dat brengt hen natuurlijk op het radarscherm van heel wat zalen waar de programmator al eens over de rand van het doordeweekse aanbod durft kijken. Het publiek vindt dat helemaal niet erg, dat bleek al toen ze de vorige keren in de Lage Landen waren.

Naar aanleiding van hun eerste doortocht in april 2016 schreven we vrij uitgebreid over de beginjaren van de groep, over hun aanpak en hun visie. Dat artikel is nog altijd het nalezen waard.

Toen ze drie jaar nadien weer terugkwamen, schreven we heel uitgebreid over hun derde album, "Angáthin". Dat artikel staat nog altijd op onze april 2019 maandpagina en ook dat is eigenlijk verplichte lectuur om ten volle van het concert te kunnen genieten - alhoewel u zich natuurlijk ook gewoon kunt laten onderdompelen in hun muziek.

Als u dan toch die twee teksten gelezen heeft, dan kunnen we hier volstaan met het aanstippen van de verschillen en de gelijkenissen tussen de tijd van toen en die van nu.

Eén gelijkenis is alvast dat de toekomst van het Akamas schiereiland als natuurgebied nog steeds niet helemaal verzekerd lijkt. De plannen van de projectontwikkelaars lijken voorlopig in de koelkast te zitten, maar wie weet? En ook de toekomst van hun verdeelde vaderland Cyprus zelf lijkt even uitzichtloos als altijd - of misschien nog erger.

Wat de verschillen betreft is er alvast iets dat meteen opvalt als je de groep een beetje kent. Hun samenstelling is namelijk voor één derde gewijzigd. Nu bestaan ze uit:

  • Antonis Antoniou ( Αντώνης Αντωνίου ) : tzouras , elektronica en zang
  • Andys Skordis (Άντης Σκορδής) : gitaar, loops en backing vocals
  • Demetris Yiasemides (Δημήτρης Γιασεμίδης) : trombone, dwarsfluit en zang

De gitarist en mede-oprichter van het trio, Angelos Ionás, verliet inderdaad de groep in 2019. Zijn plaats werd ingenomen door Andys Skordis, die al vaak met hen meegereisd was als sessie-gitarist en die nu full-time bij de band kwam. Hij bracht ook nieuwe ideeën met zich mee, die wonderwel aansloten bij een soort innerlijke drang die de anderen al een tijdje hadden gevoeld om nieuwe wegen te gaan verkennen.

Het resultaat is al te zien in de bezetting: elektronica en loops zijn nieuw voor "Monsieur Doumani". Maar ze gebruiken die bedachtzaam en weloverwogen. Hun nieuwe sound is veel rijker dan vroeger, en ook meer complex. Maar ze hebben er wel hard aan gewerkt om het allemaal overtuigend te laten klinken, voor het publiek uiteraard maar ook voor zichzelf. "Anders wordt het al snel vervelend", zeggen ze.

Hun teksten blijven ontzettend belangrijk, en toch blijven ze zingen in hun moedertaal, het Cypriotisch. Dat is voor het overgrote deel van hun publiek nog meer ontoegankelijk dan het standaard Grieks, en dus zorgen ze voor goede vertalingen en voor wat toelichting. Met onze eigen toelichting willen we daar gewoon wat op anticiperen. Het pad effenen, als het ware.

Licht brengen in de duisternis is echter het laatste wat we willen doen, zeker bij hun nieuwe album. Dat zou immers het hele opzet teniet doen.

Dat album heet namelijk "Pissourin" (Πισσούριν) en in het Cypriotisch betekent dat zoiets als "diepe duisternis". Niet alleen in het Cypriotisch eigenlijk, want ook het "standaard Grieks" kent het woord "πίσσα" (pissa). En nee, daar wordt geen Italiaans gerecht mee bedoeld - tenzij het te lang in de oven heeft gestaan, want "πίσσα" is pek of teer, en bij uitbreiding betekent het dus ook "zwart, donker". Enige gelijkenis met het Nederlandse "pikdonker" is niet louter toevallig, want ook dat woord zou op dezelfde Indo-Europese stam teruggaan. Zeker is dat niet, maar wel zeker is dat "pissourin" op Cyprus gebruikt wordt om de diepe duisternis in het holst van de nacht aan te duiden.

Het is die sfeer die "Monsieur Doumani" op dit nieuwe album wil oproepen. In die pikzwarte duisternis, in die schemerzone tussen droom en werkelijkheid, gaan ze op zoek naar de essentie der dingen, naar de betekenis van het leven. Het geeft hen de mogelijkheid om zich los te maken van aardse beslommeringen die overdag hun geest en hun ziel ketenen. Zoals ze het zelf uitdrukken is dat "a chance to leave behind what keeps our mind and soul down and to be able to fly towards freedom and love" .

Die duisternis is wel niet leeg. Je ziet de maan, de sterren en de planeten, en je hoort de rivieren kabbelen. Allemaal dingen die tot de verbeelding spreken. En dan zijn er natuurlijk nog allerlei schepselen die de nacht bevolken: uilen, vleermuizen, ... maar ook de bovennatuurlijke wezens komen dan tevoorschijn. Om het met de titelsong "Pissourin" te zeggen:

Στα πισσούρκα ξημουττίζουν

τζ̆αι σε ξ̆υούσιν

Τες οθόνες σου γυαλλίζουν,

στ’ όρομαν σου ξαγρυπνούσιν

Gelukkig zorgt "Monsieur Doumani", net als bij hun vorige albums, ook nu weer voor een uitstekende Engelse vertaling, en dan wordt dat:

They sneak out in the darkness of night 

and they scratch you

They polish your screens,

they stay awake in your dream

Al die nachtelijke verschijnselen zijn op het album vertegenwoordigd. Een citaat uit "Πούλια" (Poulia, Pleïaden) geeft een goed beeld van de surrealistische sfeer die de liedjes soms uitstralen:

Άφκει η πούλια, πέμπει σινιάλον

στο μαξιλάριν του νου το πλάνον

να με ζαλίσει, να με τζ̆οιμήσει

στην μαύρην τρύπαν να με ρουφήσει

Ξυπνούν τα δαχτύλια τζ̆αι παίζουσιν πιάνον

μες σ’ απροσγείωτον αεροπλάνον

λικνίζουν τα πόθκια, χορεύκουν σάμπες

κότσινoν ρεύμαν τζ̆αι σπάζουσιν λάμπες

Of in het Engels:

The Pleiades turn their lights on, sending a signal 

on my mind’s deceitful pillow

to make me dizzy, to put me to sleep 

to suck me into a black hole

The fingers wake up and play the piano

in a never-landing airplane

the feet sway dancing the samba

in the red current light bulbs shatter

Op die manier gaat het eigenlijk de hele tijd door. Bij daglicht zou je er geen touw aan kunnen vastknopen, maar in de geheimzinnigheid van de duisternis klinkt het ineens allemaal heel gewoon en vanzelfsprekend.

Een rivier die ondersteboven stroomt? Geen probleem als je (droomt dat je) een κουκκουφκιάος (koukkoufkiaos) bent, een uil dus, en je daarom vrij kan bewegen in "dezelfde lucht waarin ook vliegende tapijten varen". Als je dan de sterren ziet flonkeren, dan spring je omhoog, grijpt ze vast en plant ze in je geest. Zo simpel is dat, althans volgens het liedje.

De tracklist leest inderdaad als een inventaris van nachtelijke verschijnselen. De sterren en de uil hadden we al, maar het album bevat ook vleermuizen en een fee.

Ook Τιριτίχτας (Tiritichtas) en Αστραχάν (Astrahán) zijn ingeblikt. Die zijn respectievelijk de opener en de afsluiter van het album. Geen probleem als u hen niet kent, want zij bestaan alleen in de verbeelding van "Monsieur Doumani" (en hun luisteraars). De eerste bestaat misschien helemaal niet, want het liedje is een soort verslag van allerlei geluiden die ze 's nachts zoal horen, en dan vragen ze zich af waar die vandaan komen. "Άτζ̆απις σου εν ο Τιριτίχτας;" (Atzapis sou en o Tiritichtas), Zou het Tiritichtas kunnen zijn?

Astrahán is duidelijk de naam van een zeemeermin. Die zijn er 's nachts inderdaad ook. Cyprus is een eiland, weet u nog wel? Of misschien is het wel Afroditi, de godin van de liefde, die daar ooit uit het schuim (αφρός) van de golven verrees? Het liedje hoopt in elk geval dat Astrahán gauw terugkomt, want zonder haar is het toch maar erg gewoontjes en dus saai.

Tekst en muziek voor dit liedje werden geschreven door Andys Skordís, de "nieuwe" gitarist van de groep. De muziek voor al de andere liedjes staat op naam van Antonis Antoniou maar volgens hem is het ook hier "band-werk" geweest. Ook bij de vorige albums vertelde hij dat ze een idee voor een nieuw liedje altijd in de groep gooien, en dat ze dan samen aan de slag gaan om het verder uit te werken. Misschien was dat deze keer wat minder het geval, want voor een goed gebruik van hun nieuwe, rijkere instrumentatie moest er eerst goed nagedacht worden over de structuur van de muziek.

De meeste andere teksten zijn, net als de muziek, ook van Antonis Antoniou , maar er is er één die we voor het laatst wilden houden. Die tekst werd geschreven door Marios Epaminondas (Μάριος Επαμεινώνδας), de leraar met belangstelling voor geschiedenis en zelfverklaard "erratic activist" waar we het al uitgebreid over hadden in de bespreking van hun vorige album "Angathin" op onze april 2019 maandpagina .

Hij raakte bevriend met de jongens van "Monsieur Doumani" en om hen te plagen schreef hij enkele gedichten voor hen. Hij daagde hen dan uit om die op muziek te zetten, wat ze prompt deden.

Iets dergelijks gebeurde ook nu weer. Op het einde van een nachtje samen stappen filosofeerde Antonis Antoniou dat je eigenlijk gewoon gek moet zijn om in deze wereld te kunnen floreren. Als ze het goed hadden, dan hadden ze dat te danken aan hun waanzin, beweerde hij. Dat volstond voor Marios Epaminondas om de tekst voor "Καλικάντζ̆αροι" (Kalikandjari) te schrijven. Het kleinste (Griekse of Cypriotische) kind weet wat daarmee bedoeld wordt, en voor de anderen is er nog altijd onze januari 2005 maandpagina , waar we het uitgebreid hadden over deze mythische wezens.

Samengevat zijn de Kallikantzari een soort kwelgeesten die normaal onder de grond leven. Daar knagen ze het hele jaar door aan de wortels van de boom waarop de aarde rust. Tijdens de "Twaalf Dagen", de periode tussen Kerstmis en Driekoningen, mogen ze met vakantie boven de grond. Daar hangen ze dan - als zovele toeristen - eens flink de beest uit. Na Driekoningen moeten ze terug aan het werk, maar tegen die tijd zijn de wortels van de boom weer aangegroeid en kunnen ze van voor af aan beginnen. Tijdens hun vakantie zijn ze vooral 's nachts actief, want als goede ondergronders zijn ze bang van het zonlicht. Ze zijn een beetje gek, en ze zijn gevaarlijk voor mensen die hun pad kruisen. Gelukkig zijn ze niet al te snugger en snelle denkers kunnen hen dus vrij gemakkelijk om de tuin leiden.

In de tekst van het liedje speelt "Monsieur Doumani" natuurlijk de rol van de "gekke" Kallikantzari, en zij zingen:

Εν διούμεν γρόσιν τζ̆’ όπου μας νυχτώσει

Ποιος γρωστεί, ποιος έσ̆ει να πιερώσει;

Φούρνους να πυρώσει πριν να ξημερώσει

Μόνον η πελλάρα θα μας σώσει

In bovengronds Engels wordt dat:

We don’t give a damn, who cares where night finds us

Who’s in debt, and who can pay? 

Let the night stoke up the fire before the day breaks

Only our craziness will save us 

Met andere woorden: laat ons maar gewoon gek zijn, dat doet geen pijn, wel integendeel. Of, zoals ze het zelf uitleggen, "[it is] a way of saying we’ll provoke the system by refusing to be normal" .

Daarmee is het meteen ook de enige tekst op "Pissourin" die een beetje in de buurt komt van de "stekeligheid" van "Angathin", waar ze met scherp schieten op allerlei wantoestanden.

Overigens is er wel iets van aan, van dat "weigeren om normaal te zijn". Je zou inderdaad verwachten dat een groep als "Monsieur Doumani", die toch internationaal steeds meer waardering krijgt, zou overschakelen op Engelse teksten. Dat doen ze dus mooi niet, en - zoals we eerder al schreven - het feit dat ze consequent hun moedertaal blijven gebruiken is op zich ook al een statement.

Dat internationale succes moet je dan eigenlijk wel op rekening schrijven van hun muziek. Die heeft kennelijk voldoende expressieve kracht om ook indruk te maken op een luisteraar die de taal niet kent.

Hun zichtbaarheid zal allicht nog groter worden omdat "Pissourin" uitgebracht wordt door Glitterbeat Records, het relatief jonge Duitse label dat zelf al heel wat deining veroorzaakte op WOMEX en andere kanalen waar programmeurs van wereldmuziek zich informeren. Samen met de indrukwekkende internationale prijzenkast van "Monsieur Doumani" zorgt dat ook nu weer voor een "European Tour" met een duizelingwekkend reisschema. In november 2021 stonden Oostenrijk, Slovenië, Kroatië, Zwitserland, Denemarken en Zweden op hun programma, in december hadden daar Nederland en België moeten bijkomen. Een onooglijk klein virusje heeft anders beschikt. Nu komt er dus een tweede poging.

Praktische gegevens
Zondag 1 mei, 16u00, Muziekclub 't Ey, Koutermolenstraat 6b, 9111 Belsele (Sint-Niklaas) (B)

Tickets: € 18,- (of € 15 voor leden).

Dit evenement is voorbey, reserveren is niet meer mogelijk.

Woensdag 4 mei, 20u30, OCCII, Amstelveenseweg 134, 1075 XL Amsterdam (NL)

Tickets: € 8,50 (incl. reservatiekost).

Let op: "Monsieur Doumani" is niet de enige act op deze "Rebel Up! Soundclash night". Er zijn ook nog optredens van "Drone Alone" en van het Brusselse DJ Collectief "Rebel Up!" en van DJ Papelon Kifesh.

Dit optreden is voorbij, reserveren is niet meer mogelijk.

Vrijdag 6 mei, 21u00, Grounds, Pieter de Hoochweg 125, 3024 BG Rotterdam (NL)

Tickets: € 15 in voorverkoop, € 17,50 aan de kassa.

Dit is het uitgestelde concert van 19 december 2021. Gekochte tickets blijven geldig.

Dit concert is voorbij, reserveren is niet meer mogelijk.

Zaterdag 7 mei, 14u00, De-X (Qbus), Middelstegracht 123, 2312 TV Leiden (NL)

Tickets: € 12,50 in voorverkoop, € 15 aan de kassa (€ 10 voor studenten).

Dit is het verplaatste concert van 17 december 2021. Gekochte tickets blijven geldig.

Dit concert is voorbij, reserveren is niet meer mogelijk.

Vrijdag 5 augustus, 20u30, 't Folk Muziekcentrum, Dikkebusstraat 234, 8950 Dranouter (B)

Het festival loopt van 5 tot 7 augustus, wij lichten er enkel de vrijdag uit omdat Mounsieur Doumani die dag optreedt. Zij worden voorafgegaan door nog heel wat andere groepen vóór hen, en ook na hen komen er nog andere.

Er zijn verschillende prijsformules. Een dagticket kost bijvoorbeeld € 87 in voorverkoop, en voor een weekendticket is dat € 142. Dat is dan desgewenst te combineren met "food- en dranktickets", campingtickets e.d.m.

Meer informatie op https://www.festivaldranouter.be .

Een computer-gegenereerde routeplanning is beschikbaar. (opent in nieuw venster)

 
 

Op de site sinds: 13/02/2022

Terug naar het begin van deze pagina.


Valid XHTML 1.0 Strict!

[Home]  [Nieuws]  [Agenda]  [Overzicht]  [Praktisch]  [Achtergrond]

Please contact our Webmaster with questions or comments.